Matematik öğretiminde kavramların kavramsal öğretimi önemlidir. Ülkemizde türev kavramı ilk olarak lisede karşımıza çıkmaktadır. Genelde türev kavramının işlemsel boyutuna, türev alma kurallarına ve türevin uygulamalarına vurgu yapılıp öğretim yapılmaktadır. Bu araştırma, lise matematik öğretmenlerinin noktada türev ve türev fonksiyonu hakkında sahip oldukları kavram imajlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu sebeple çalışma, nitel verilerin kullanılacağı bir özel durum çalışması olup bu tip çalışmalarda bir olay ya da durum birey ve gruplar üzerinde odaklanılıp derinlemesine araştırılmaktadır. Araştırmada lise matematik öğretmenlerinin türev ve türev fonksiyonu konularındaki kavram imajlarını anlamak için Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan 30 öğretmen ile çalışma yapılmıştır. Bunların 15'i 1 ile 5 yıl arasında, diğer 15'i ise 5 yıldan daha fazla süredir görev yapıyor olması dikkate alınmıştır. Öğretmenler gönüllü olarak çalışmaya katılmış ve veriler gözlem, uygulama formu ve klinik mülakatlarla toplanmıştır. Klinik mülakatlarda, öğretmenlerin kavram imajlarını ortaya çıkarmaya yönelik görüşme soruları kullanılmıştır. Veriler, Tall ve Vinner (1981) tarafından geliştirilen kavram imajı ve kavram tanımı yapısına dayanarak elde edilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin türev kavramı ile ilgili kavram tanımları, türev kavramı ile ilgili kavram imajları ve türev fonksiyonu hakkındaki kavram imajları incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çoğu öğretmenin türev konusundaki bilgilerinin sınırlı olduğu ve genellikle ezberlenmiş formüller veya klişeleşmiş ifadelerle cevapladığı belirlenmiştir. Bu sonuç, bu öğretmenlerin türev kavramı ve türev fonksiyonu hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıklarını göstermektedir. Ayrıca, araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin genel olarak türev konusunda bilgi vermekte zorlandıkları ve noktada türevi açıklamaya çalıştıkları görülmüştür. Bu bulgular ışığında, çalışmanın literatüre, lisans öğretim programlarına ve lise müfredatına katkı sağlayabileceği ve bu konuda araştırma yapmak isteyen eğitimcilere rehberlik edebileceği düşünülmektedir.
Atıf yapmak için :
Aydın, B., & Erdoğan Şişkin, G. (2024). Matematik öğretmenlerinin türev kavramına ilişkin algıları. Edutech Research, 2(2), 196-216.
Edutech Research
2024, Vol. 2 (2)
E-ISSN: 3023-6665
Geliş Tarihi : ,
Kabul Tarihi : ,
Yayın Tarihi :
Kaynakça
Açıkyıldız, G. ve Gökçek, T. (2015). Matematik öğretmeni adaylarının türev teğet ilişkisi ile ilgili yaptıkları hatalar. Journal of Instructional Technologies & Teacher Education, 4(2).
Amit, M. & Vinner, S. (1990). Some misconception in calculus: Anecdotes or the tip of an iceberg?. In G. Booker ve T.N. Mendicuti (Eds.), Proceedings of the 14th Annual meeting of the International Group of Psychology of Mathematics Education: Vol. 1 (pp. 3-10). Cinvestav, Mexico.
Aspinwall, L & Miller, L.D. (2001). Diagnosing conflict factors in calculus through students’ writings: one teacher’s reflections. Journal of Mathematical Behavior, 20(1), 89–107.
Arıkan, E. E., Özkan, E. M., ve Hasan, Ü. N. A. L. (2014). L’hospıtal kuralının uygulamasında incelenen kavram yanılgıları. Journal of Educational Science, 2(3).
Milli Eğitim Bakanlığı, (2013). Ortaöğretim matematik dersi (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) öğretim programı, (s. VII). Ankara: MEB Yayınları.
Bingölbali, E. (2008). Türev kavramına ilişkin öğrenme zorlukları ve kavramsal anlama için öneriler. M. F. Özmantar, E. Bingölbali ve H. Akkoç (Ed.), Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri içinde (s. 223-255). Ankara: PegemA.
Bingölbali, E., ve Özmantar, M. F. (2009). Matematiksel zorluklar ve çözüm önerileri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Duru, A. (2006). Bir fonksiyon ve onun türevi arasındaki ilişkiyi anlamada karşılaşılan zorluklar. Yayımlanmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Gür, H., ve Barak, B. (2007). Ortaöğretim 11. sınıf öğrencilerinin türev konusundaki hata örnekleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi,7(1), 453-480.
Kertil, M. (2014). Pre-Servıce Elementary Mathematıcs Teachers’understandıng of Derıvatıve Through A Model Development Unıt (Doctoral Dissertation), Mıddle East Technıcal Unıversıty, Ankara.
Özgen, K., ve Alkan, H. (2014). Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı kapsamında, öğrencilerin öğrenme stillerine uygun öğrenme etkinliklerinin akademik başarı ve tutuma etkileri: Fonksiyon ve türev kavramı örneklemesi.
Park, J. (2011). Calculus instructors' and students' discourses on the derivative. Unpublished doctoral dissertation, Michigan State University.
Süzer, V. (2011). Dokuzuncu Sınıf Öğrencilerinin Fonksiyon Kavramı İle İlgili Kavram Tanımı ve İmajları Üzerine Bir Durum Çalışması, (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Tall, D. and Vinner, S. (1981). Concept Image and Concept Definition in Mathematics, with Special Reference to Limits and Continuity. Educational Studies in Mathematics, 12, 151–169.
Ubuz, B. (2001). First year engineering students’ learning of point of tangency, numerical calculation of gradients, and the approximate value of a function at a point through computers. Journal of Computers in Mathematics and Science Teaching, 20(1), 113-137.
Viholainen, A. (2006). Why is a discontinuous function differentiable?. Proceeding 30th conference of the international group of the psychology of mathematics Education (pp.329-336). Prague, Czech Republic
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2000). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
Zandieh, M. (2000). A theoretical framework for analyzing students understanding of the concept of derivative. Conference Board of the Mathematical Sciences (CBMS) Issues in Mathematics Education, 8, 103-127.
Araştırma Makalesi
PDF Olarak Görüntüle
Anahtar Kelimeler
Türev kavramı, türev fonksiyonu, kavram imajı, lise matematik öğretmeni