2018 Coğrafya Dersi Öğretim Programı Kazanımlarında Yer Alan Bazı Temel Kavramların Analizi ve Ontolojik Değerlendirilmesi

Baştürk Kaya , Caner Aladağ

  • Baştürk Kaya: Necmettin Erbakan UNİVERSİTESİ, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi
  • Caner Aladağ: Necmettin Erbakan UNİVERSİTESİ/Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi
  • Yıl : 2023
  • Cilt : 1
  • Sayı : 1
  •  Sayfa : 26-47
Bu araştırmanın amacı, 2018 coğrafya dersi öğretim programındaki ünitelerde insan, doğa, çevre ve mekân anahtar kavramlarının geçtiği kazanımların Bloom taksonomisinin hangi bilişsel seviyelerinde yer aldığını ortaya koymaktır. Ayrıca aynı kavramlarla ilgili olan kazanımlardaki ad öğelerinin ontolojik kategorilere göre sınıflandırmasını yapmaktır. Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma verileri, 2018 Coğrafya Dersi Öğretim Programından elde edilmiştir. 2018 coğrafya dersi öğretim programının 9. 10. 11. ve 12. sınıf düzeylerindeki ünitelerde yer alan toplam 130 kazanım incelenmiştir. Bu kazanımlar içerisinde insan, doğa, çevre ve mekân kavramlarıyla ilişkili 36 kazanım tespit edilmiştir. Bu 36 kazanım Bloom taksonomisine göre incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Ayrıca kazanımlarda geçen ad öğeleri tespit edilmiş ve bu kavramsal ifadelerin ontolojik kategorilere göre sınıflandırmaları yapılmıştır. Coğrafya dersi öğretim programında geçen insan, doğa, çevre ve mekân anahtar kavramlarının bilişsel alanda hedeflenen sınıflandırmaya göre bilgi, kavrama, analiz, sentez ve değerlendirme gibi farklı bilişsel alan basamaklarında yer aldığı görülmektedir. Ayrıca coğrafya dersi öğretim programında ilgili anahtar kavramların ontolojik değerlendirmesi yapıldığında ad ögelerinin çoğunlukla süreç ontolojik kategorisinde ve alt kategorilerinde yoğunlaştığı dikkat çekmektedir. Ortaya çıkan bu sonuç coğrafya biliminin özelliğini yansıtması bakımından oldukça önemlidir.
Atıf yapmak için : Kaya, B., & Aladağ, C. (2023). 2018 coğrafya dersi öğretim programı kazanımlarında yer alan bazı temel kavramların analizi ve ontolojik değerlendirilmesi. Edutech Research Dergisi, 1(1), 26-47.

Download Citation: Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) RIS File

Download Citation: BibTeX BibTeX File

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.
Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Edutech Research
2023, Vol. 1 (1)
E-ISSN: 3023-6665
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Akbulut, M. G. (2019). Coğrafya Dersi Öğretim Programında Kazanımların Seçimi ve Analizi, Editör: Ülkü Eser Ünaldı içinde Coğrafya Öğretimi-I, (179-196). Ankara: Pegem Yayıncılık.
  2. Akdemir, İ. O. ve Akengin, H. (2015). Coğrafya Biliminin Tanımı, İlkeleri, Konusu, Bazı Temel Kavramları ve Öğretimi, Editörler: Hamza Akengin ve İskender Dölek içinde Genel Fiziki Coğrafya, (1-34). Ankara: Pegem Akademi.
  3. Akgün, A. ve Gülmez, H. (2015). Ortaokul Fen ve Teknoloji Dersi Ünitelendirilmiş Yıllık Planlarının Ontolojik Açıdan İncelenmesi. Route Educational and Social Science Journal, 2(1), 73-89.
  4. Altunışık, R., Çoşkun, R., Yıldırım, E. ve Bayraktaroğlu, S. (2002). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, SSPS uygulamalı. Sakarya: Sakarya Kitapevi.
  5. Arı, R., Üre Ö. ve Yılmaz H. (1999). Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi (Eğitimin Psikolojik Temelleri) (3. Baskı). Konya: Mikro Yayınları.
  6. Artvinli, E. (2010). Coğrafya Derslerini Yapılandırmak: Aksiyon (Eylem) Araştırmasına Dayalı Bir Ders Tasarımı. Marmara Coğrafya Dergisi, 21, 184-218.
  7. Atalay, İ. (2012). Genel Fiziki Coğrafya. İzmir: META Basım Matbaacılık Hizmetleri.
  8. Aydın, F. ve Güngördü, E. (2016). Coğrafya Eğitiminde Özel Öğretim Yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Pegem Yayıncılık.
  9. Ayna, Y. ve Deniz, L. (2022). Ücretli öğretmenlik: Bir metafor çalışması. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 53-71.
  10. Ayvacı, H. Ş., Alev, N. ve Yıldız, M. (2014). Öğrenme Kazanımlarının Tasarlanma Sürecine İlişkin Lisansüstü Öğrencilerinin Zihinsel Modellerini Belirlemeye Yönelik Bir Çalışma. K. Ü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (3), 1013-1030.
  11. Berg, B. L. & Lune, H. (2019). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (4. Baskı, 9. Baskıdan Çeviri, Çeviri Editörü: Asım Arı). Konya: Eğitim Yayınevi.
  12. Birgin, O. (2016). Bloom taksonomisi. (Editörler: E. Bingölbali, S. Arslan ve İ. Ö. Zembat), Matematik eğitiminde teoriler içinde (839-860). Ankara: Pegem Akademi.
  13. Bloom, B. S. (Eds.), Engelhart, M.D., Furst, E.J., Hill, W.H. & Krathwohl, D.R. (1956). Taxonomy of educational objectives: Handbook I: Cognitive domain. New York: David McKay.
  14. Chi, M. T. H., & Slotta, J. D. (1993). The Ontological Coherence of İntuitive Physics. Commentary on A. diSessa’s “Toward an Epistemology of Physics.” Cognition and Instruction, 10, 249-260.
  15. Chi, M. T. H., Slotta, J. D., & Leeuw, N. (1994). From Things to Process: A Theory of Conceptual Change for Learning Science Concepts. Learning and Instruction, 4, 27-43.
  16. Chi, M.T.H. (1997). Creativity: Shifting across ontological categories flexibly. Ward, T. B., Smith, S. M ve Vaid, J. (Eds.), An investigation of Conceptual Structures and Processes, DC: American Psychological Association, Washington, 209-234.
  17. Creswell, J. W. (2013). Nitel Araştırma Yöntemleri. (Çeviri Editörleri: M. Bütün ve S. B. Demir, Orijinal çalışma basım tarihi: 2013). İstanbul: Siyasal Kitapevi.
  18. Cumhur, F., Çavdar, O. ve Polat, S. (2018). Matematik ve Fen Bilimleri Öğretmeni Adaylarının Bloom Taksonomisi’ne Göre Oluşturdukları Soruların Değerlendirilmesi, Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR). 5(28), 3243-3252.
  19. Dere, İ. ve Aktaşlı, İ. (2022). Ortaokul Öğrencilerinin İklimle İlgili Kavramlara İlişkin Bilişsel Yapıları. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 4(2), 182-198.
  20. Diyarbekir, G. (2020). Ortaokul 7. Sınıf Öğrencilerinin Kuvvet ve Hareket Konusunda Sahip Oldukları Kavram Yanılgılarının Ontoloji Temelinde Belirlenmesi ve Animasyon Destekli Öğretimle Giderilmesi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  21. Ecevit, T. ve Şimşek, P. Ö. (2017). Öğretmenlerin Fen Kavram Öğretimleri, Kavram Yanılgılarını Saptama ve Giderme Çalışmalarının Değerlendirilmesi. Elementary Education Online, 16(1): 129-150.
  22. Gemici, Ö. (2012). Fen ve Teknoloji Eğitiminde Kavram Öğretimi (Editör Özgür Taşkın) içinde Fen ve Teknoloji Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar (125-148). Ankara: Pegem Akademi Yayınevi.
  23. Huitt, W. (2009). Bloom et al.'s Taxonomy of the Cognitive Domain. Educational Psychology Interactive. Valdosta, GA: Valdosta State University. http://www.edpsycinteractive.org/topics/cognition/bloom.html [pdf] adresinden erişilmiştir (21 Temmuz 2023).
  24. İnan, S. ve İraz S. (2021). Biyoloji Öğretmen Adaylarının Evrim Bilgileri ile Evrim Öğretimi Öz Yeterlik İnanç Düzeylerinin Tespiti ve Arasındaki İlişki. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 16-33.
  25. İnel, Y., ve Sezer, A. (2017). Coğrafya Konuların Öğretiminde Materyal Kullanımının Öğrenci Başarısına Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması. Journal of History Culture and Art Research, 6(3), 473-491.
  26. İşman, A., Eskicumalı, A. (2003). Eğitimde Planlama ve Değerlendirme (4. Baskı), İstanbul: Değişim Yayınları.
  27. Johnston, A. T. ve Southerland, S. A. (2000). A Reconsideration of Science Misconceptions Using Ontological Categories”. National Association for Research in Science Teaching International Conference, New Orleans, LA.
  28. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi (31. Baskı), Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  29. Kıral, B. (2020). Nitel Bir Veri Analizi Yöntemi Olarak Doküman Analizi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 170-189.
  30. Komisyon, (2006). Coğrafya Dersi Öğretim Programı (2005 Programı). Ankara: Gazi Kitapevi.
  31. Kozak, M. (2017). Bilimsel Araştırma: Tasarım, Yazım ve Yayım Teknikleri (3. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
  32. Krathwohl, D. R. (2012). Revision of Bloom’s Taxonomy: An Overview. Theory Into Practice, 41(4), 212-218.
  33. MEB. (2009). İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (1- 5. Sınıflar). http://web.deu.edu.tr/ilyas/ftp/turkce2009.pdf (26.Temmuz 2023).
  34. MEB. (2018). Ortaöğretim coğrafya dersi öğretimi programı (CDÖP). http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=336 (23 Haziran 2023).
  35. Miles, M. B. & Huberman, A.M. (1994). Qualitative Data Analysis: an Expanded Sourcebook (2nd Ed.). Thousand Oaks, California: Sage.
  36. Okur, M. ve Kızıl, R. (2023). Video Oyunlarında Çevre ve Mekân Algısı, Turkish Journal of Fashion Design and Management (TJFDM), 5 (1): 1-15.
  37. Öden Acar, A. (2010). Öğretmen Adaylarının Elektromanyetik İndüksiyon Konusunda Kavramsal Anlamalarının Ontolojik Yaklaşıma Göre Tespiti (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  38. Saban, A. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğrenci Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Zihinsel İmgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
  39. Sak, R., Sak, İ. T. Ş., Şendil, Ç. Ö. ve Nas, E. (2021). Bir Araştırma Yöntemi Olarak Doküman Analizi, Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250.
  40. Sarı, A. ve Bayram, H. (2018). Ontoloji Temelinde Kavram Yanılgılarının Belirlenmesi: Maddenin Yapısı ve Özellikleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(70), 225-246.
  41. Seggie, F. N. ve Bayyurt, Y. (2015). Nitel Araştırma, Yöntem, Teknik, Analiz ve Yaklaşımları. Ankara: Anı Yayıncılık.
  42. Sera, M.D., Gathje, J. & del Castillo Pintado, J. (1999). Language and Ontological Knowledge: The Contrast Between Objects and Events Made By Spanish and English Speakers. Journal of Memory and Language, 41, 303-326.
  43. Smith III, J. P., diSessa, A. A., & Roschelle, J. (1994). Misconceptions Reconceived: A Constructivist Analysis of Knowledge İn Transition. Journal of the Learning Sciences, 3(2), 115-163.
  44. Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  45. Sözcü, U. ve Aydınözü, D. (2019). 9. Sınıf Coğrafya Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Analizi. Doğu Coğrafya Dergisi, 24(42), 41-50.
  46. Şanlı, C. ve Sezer, A. (2019). Coğrafya Derslerinde Mekânsal Düşünme Öğretimi Ölçeği: Türkçe’ye Uyarlama Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Aegean Geographical Journal, 28(2), 213-225.
  47. Şen, Ş. ve Yılmaz, A. (2012). Erime ve Çözünmeyle İlgili Kavram Yanılgılarının Ontoloji Temelinde İncelenmesi, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 54-72.
  48. Topalsan, A. K., Bayram H. (2018). Identifying Prospective Primary School Teachers’ Ontologically Categorized Misconceptions on the Topic of "Force and Motion. Turkish Science Education, 16(1), 85-109.
  49. Topalsan, A.K. ve Bayram, H., (2017). Eliminate with Created Argument Environment after Evaluated and Categorized Misconceptions in an Ontological Sense. Eurasian Journal of Educational Research, 69, 1-19.
  50. Tunalı, İ. (1971). Sanat Ontolojisi. Istanbul: Istanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, No: 1515.
  51. Türker, A. (2019). Coğrafya dersi Öğretim Programlarının Kısa Tarihçesi ve 2018 Coğrafya Dersi Öğretim Programı, Editör: Ülkü Eser Ünaldı içinde Coğrafya Öğretimi-I (129-164). Ankara: Pegem Yayıncılık.
  52. Ünlü, M. (2014). Coğrafya Öğretimi (I. Baskı). Ankara: Pegem Yayınevi.
  53. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (10. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.